Ga naar inhoud

Basiskennis

Grote stroomstoring Overijssel: patroon bij meerdere

Grote stroomstoring Overijssel: patroon bij meerdere

Een grote stroomstoring Overijssel die meerdere gemeenten tegelijk treft, is bijna altijd te herleiden tot één oorzaak: een fout op het middenspanningsnet (10 kV) die vanuit één primair transformatorstation via ringcircuits een heel geografisch cluster uitschakelt.

Korte samenvatting

  • Op 10 november 2026 vielen Olst, Wijhe, Raalte en omgeving Deventer gelijktijdig uit door een storing op het Enexis-middenspanningsnet.
  • Bij zo’n grootschalige uitval vallen tussen de 3.000 en 15.000 aansluitingen tegelijk weg.
  • Hersteltijd bij meer dan 5.000 getroffenen loopt op naar 2 tot 6 uur, mede door verplichte coördinatie via het Enexis-bedrijfsvoeringscentrum in Zwolle.
  • Radiale 10 kV-verbindingen in Salland en de Vechtstreek zijn het meest vatbaar, omdat dunne bebouwing geen dubbele kabelverbinding rechtvaardigt.

Wat veroorzaakt een grote stroomstoring Overijssel in meerdere gemeenten tegelijk?

Op 10 november 2026 verloren bewoners in Olst, Wijhe, Raalte en verschillende kernen rond Deventer gelijktijdig de stroom, zoals de Stentor op 10 november 2026 berichtte. Dat gelijktijdige patroon is geen toeval.

Het sleutelwoord is het 10 kV-middenspanningsnet. Enexis voedt dorpen en wijken in Salland via ringcircuits die vertrekken vanuit één primair transformatorstation. Voor het cluster Olst-Wijhe, Raalte en omgeving Deventer is dat meest waarschijnlijk het 150/10 kV-transformatorstation nabij Deventer. Wanneer de schakel- of beschermingsautomatiek op dat ene station activeert, valt alles erachter weg in één klap. Enexis publiceert geen exacte stationslocaties, maar de geografische overlap met het uitvalgebied van 10 november wijst eenduidig in die richting.

Betere monitoring, waarover Enexis op 8 november 2026 sprak in BN DeStem, verkleint lokale storingen op het laagspanningsnet. Op het middenspanningsniveau in landelijke regio’s geldt die logica echter niet in dezelfde mate. Daar zijn ringcircuits soms eenzijdig gevoed: één hoofdkabel, zonder directe redundantie. Als die kabel of de bijbehorende beschermingsapparatuur faalt, valt alles erachter weg. Monitoring detecteert de fout sneller, maar voorkomt de uitval zelf niet.

Een bijkomende factor is de toenemende belastingsvariabiliteit. Zonnepanelen en warmtepompen in Sallandse dorpen zorgen voor fluctuaties die beveiligingsapparatuur onverwacht kunnen laten activeren, ook in goed gemonitorde netten. Zie ook het achtergrondstuk over hoe een voller net toch minder uitval geeft, waar dit mechanisme uitgebreider wordt toegelicht.

Welke gebieden in Overijssel zijn het meest vatbaar voor grote stroomstoringen?

Niet elk deel van Overijssel loopt gelijkwaardig risico. De meest kwetsbare deelregio’s zijn die waar radiale 10 kV-verbindingen domineren: Salland (Olst-Wijhe, Raalte, Nieuw-Heeten), de Vechtstreek en delen van Twente met oudere dorpskernen. In deze gebieden rechtvaardigt de lage bebouwingsdichtheid economisch geen dubbele kabelaanleg. De reservecapaciteit van een naburige ringkabel bedraagt hier naar schatting 20 tot 40% minder dan in stedelijke gebieden als Zwolle.

De kabelveroudering versterkt dit patroon. Landelijk toont de storingenrapportage van Netbeheer Nederland dat kabelinfrastructuurfouten, waaronder verouderd materiaal, verantwoordelijk zijn voor 40 tot 55% van de niet-geplande uitval op middenspanningsniveau. Graafschade en externe oorzaken nemen 20 tot 30% voor hun rekening; schakelfouten 10 tot 20%. Enexis publiceert geen gemeente-specifieke verdeling, maar historisch vroeg-geïndustrialiseerde gebieden als Hengelo en Almelo, plus oudere dorpskernen in Salland, hebben een bovengemiddeld aandeel kabels ouder dan 35 jaar. De vervangingsopgave voor Overijssel loopt door tot minimaal 2030–2035 volgens de publieke investeringsplannen van Enexis.

Op het hogere spanningsniveau speelt ook de netcongestiestatus een rol. De TenneT-capaciteitskaart toont op dit moment oranje voor Enschede-Industrie en Zwolle-Hessenpoort: teruglevering is beperkt door de Twentse industrie en zonnepark-clusters in Salland. Dat congestie-oranje heeft geen directe invloed op de betrouwbaarheid van stroomlevering naar huishoudens in Salland, maar fluctuerende invoeding van die zonneparken kan wel spanningsbeveiligingen op het middenspanningsnet onverwacht activeren. Lees meer over de betekenis van die status in het artikel over TenneT capaciteit Overijssel: wat oranje betekent.

DeelregioNettypeKabelverouderingRisico grote storing
Salland (Olst, Raalte)Radiaal 10 kV, beperkte redundantieBovengemiddeldHoog
VechtstreekRadiaal 10 kV, dunne bebouwingBovengemiddeldHoog
Twente (Hengelo, Almelo)Ringnet, maar oude infrastructuurHoog (oud industrieel)Gemiddeld–hoog
Zwolle (stedelijk)Ringnet met redundantieGemiddeldLager
Enschede (stedelijk)Ringnet, recente investeringenGemiddeldLager

Hoe lang duurt herstel bij een grote stroomstoring Overijssel?

De hersteltijd hangt direct af van de omvang. Een buurtgerichte storing van minder dan 500 aansluitingen lost Enexis doorgaans op in 30 tot 90 minuten: één monteur, één schakelhandeling of één kabelreparatie. Zodra meer dan 5.000 aansluitingen wegvallen, loopt de hersteltijd typisch op naar 2 tot 6 uur. Bij nachtvorst of graafschade aan een hoofdkabel kan dat verder oplopen.

Het verschil zit in de protocollaire stappen. Bij een grootschalige uitval moet Enexis eerst het middenspanningsnet sectioneren: systematisch isoleren wáár precies de fout zit. Vervolgens coördineert het bedrijfsvoeringscentrum in Zwolle schakelacties, waarna monteurs naar meerdere locaties gaan voor parallelschakeling. Die coördinatiefase alleen al kost 45 tot 90 minuten extra ten opzichte van een eenvoudige buurtoplossing. CBS Statline-data over de SAIDI-index bevestigt dat grootschalige storingen een significant groter aandeel in de totale uitvalduur vertegenwoordigen dan lokale storingen.

Typische hersteltijd per storingomvang (Enexis OTypische hersteltijd per storingomvang (Enexis O 500 aansl.60 minuten500–2.000 aansl.120 minuten2.000–5.000 aansl.210 minuten 5.000 aansl.300 minuten
Bron: Netbeheer Nederland / Enexis herstelprotocol

De verantwoordelijkheidsverdeling tussen Enexis en TenneT beïnvloedt de hersteltijd ook. TenneT beheert het hoogspanningsnet (110 kV en hoger); Enexis het middenspannings- en laagspanningsnet eronder. Als signalen bij een storing wijzen op een probleem vóór het 150/10 kV-transformatorstation, dus op TenneT-niveau, vindt directe afstemming plaats via vaste protocollen. Die overdracht duurt in de praktijk 10 tot 20 minuten, waarin Enexis het TenneT-net niet zelf kan schakelen. Voor Salland, dat relatief ver van een TenneT-knooppunt ligt, is een TenneT-oorzaak minder waarschijnlijk. De storing van 10 november wijst duidelijk naar het Enexis-middenspanningsniveau.

Meer over de herstelprocedure leest u in het artikel over wat er gebeurt nadat u een Enexis-storing meldt in Overijssel.

Samengevat: bij een grote stroomstoring Overijssel die meer dan 5.000 aansluitingen treft, rekent u realistisch op een hersteltijd van 2 tot 6 uur.

Wat was er aan de hand met de meterstanden op 9 november 2026?

Een dag vóór de fysieke storing, op 9 november 2026, konden energieleveranciers geen meterstanden ontvangen van Enexis, zoals NU.nl op 9 november 2026 meldde. Die datastoring is qua oorzaak vrijwel zeker onafhankelijk van de fysieke uitval de volgende dag. De twee storingen raken twee verschillende infrastructuurlagen.

Slimme meters communiceren via GPRS of PLC (powerline communication) naar dataconcentratoren, die een eigen backendkoppeling hebben met het Enexis-dataportaal. Een serverstoring in die backend veroorzaakt dataverlies zonder dat één huishouden de stroom verliest. Toch kunnen beide storingen elkaar indirect versterken. Bij een fysieke storing en heraansluiting sturen honderden meters gelijktijdig statusberichten, wat de communicatie-infrastructuur kan overbelasten. Omgekeerd: als GPRS-dekking wegvalt, ziet Enexis geen telemetrie en mist zij vroege storingssignalen. Dat kwetsbaarheidspatroon is bevestigd door Netbeheer Nederland in hun kwetsbaarheidsanalyses. Meer over de gevolgen van een meterstandenstoring leest u bij meterstanden die niet binnenkomen bij Enexis.

Welk scenario is het meest onderschat bij grote stroomstoringen in Overijssel?

Uitval van een 150 kV-station staat al jaren in de crisisplannen van Veiligheidsregio IJsselland en Twente. Cyberrisico’s op SCADA-systemen krijgen toenemend aandacht via het NCSC en de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen. Het minst goed gedekte scenario is het cascade-uitvalpatroon op 10 kV-niveau: gelijktijdige uitval van meerdere schakelstations door beschermingsautomatiek die domino-gewijs activeert.

Dit scenario treft een schaal van drie tot acht gemeenten tegelijk, precies tussen “lokale storing” en “nationale crisis” in. Daardoor valt het buiten beide planningskaders. De storing van 10 november 2026 rond Deventer-Salland is een schoolvoorbeeld: geen TenneT-betrokkenheid, maar wel een maatschappelijke impact die lokale gemeentelijke crisisplannen overbelastte. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Netbeheer Nederland wijzen in publicaties op precies dit gat in regionale weerbaarheidsplannen.

Wat kunt u doen bij een grote stroomstoring in uw gemeente?

Meld de storing via de Enexis-storingspagina of bel 0800-9009 (gratis, 24/7). Ga bij een hersteltijd langer dan vier uur na wat de dichtstbijzijnde noodsteunpunten in uw gemeente zijn. Voor bewoners in Olst-Wijhe en Raalte loopt een pilot met noodsteunpunten; in Deventer zijn vergelijkbare locaties beschikbaar.

Bent u of iemand in uw huishouden afhankelijk van thuiszorgapparatuur of thuisdialyse: registreer u in het Enexis ‘Kwetsbare klanten’-register. Deelname is volledig vrijwillig, maar het geeft Enexis de mogelijkheid om bij een storing prioriteit te geven bij herverbinding en u proactief te bellen. Een garantie op volgorde van herstel bestaat niet bij een grootschalige uitval, omdat het fysieke net die selectiviteit niet altijd toelaat. Zorg daarnaast voor een noodprotocol via de huisarts of thuiszorgorganisatie, met de contactgegevens van het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Zie ook de praktische gids over wat te doen bij een langdurige stroomstoring in Overijssel.

  • Bel 0800-9009 (Enexis storingslijn, gratis, 24 uur per dag).
  • Controleer de actuele storingsstatus op enexis.nl/storing.
  • Bewoners met medische apparatuur: meld u aan bij het Enexis ‘Kwetsbare klanten’-register.
  • Zorg voor een zaklamp, powerbank en een radio op batterijen voor de eerste uren.
  • Volg de berichten van uw gemeente via NL-Alert of de gemeentelijke website.

Thermische grenzen en seizoensinvloed

Een 10 kV-kabel van het type XLPE heeft een thermische grens van typisch 200 tot 300 A, afhankelijk van de doorsnede. Middenspanningsschakelaars zijn beveiligd op overstroomrelais die bij 110 tot 150% van de nominale belasting activeren. De kabelmanteltemperatuur mag bij normaal bedrijf de 90°C niet overstijgen. In de winter stelt Enexis de tijdvertragingsinstelling van overstroomrelais iets ruimer in, omdat kabeltemperaturen lager zijn en de kabel meer stroom kan voeren zonder te oververhitten. In de zomer, bij hogere grondtemperatuur, is die marge kleiner. Dit betekent dat dezelfde belastingspiek die in de winter geen probleem geeft, in augustus wel een schakelaar kan laten activeren. Lees meer over winterspecifieke risico’s in het artikel over stroomstoringen in Overijssel in de winter.

Onze analyse: waarom Salland structureel kwetsbaarder is dan Zwolle of Enschede

Onze analyse: Combineer drie factoren en de kwetsbaarheid van Salland wordt concreet. Ten eerste: radiale 10 kV-verbindingen zonder redundantie, waardoor één kabelfout direct duizenden aansluitingen treft. Ten tweede: een reservecapaciteit die 20 tot 40% lager ligt dan in Zwolle. Ten derde: een bovengemiddeld aandeel kabels ouder dan 35 jaar, terwijl de vervangingsopgave doorloopt tot 2030–2035. Reken daarbij op dat de hersteltijd bij meer dan 5.000 getroffenen minimaal 45 tot 90 minuten extra coördinatietijd vergt bovenop de technische reparatie. Voor een huishouden in Olst of Raalte betekent dit realistisch gezien een kans op meerdere uren uitval bij elke grote storing. Dat is geen reden voor paniek, maar wel een argument om de basisvoorbereiding op orde te hebben en, voor medisch kwetsbare bewoners, het Enexis-register serieus te nemen. Voor wie wil weten hoe de investeringsagenda van Enexis dit risico de komende jaren vermindert, biedt het artikel over netcongestie en de Enexis-wachtlijst in Overijssel aanvullend inzicht.

Samengevat: Salland combineert radiale netstructuur, lage reservecapaciteit en verouderde kabels op een manier die de kans op een grote stroomstoring Overijssel hier structureel groter maakt dan in de stedelijke gebieden van de provincie.

Conclusie en aanbevelingen

De storing van 10 november 2026 laat zien dat een grote stroomstoring Overijssel die meerdere gemeenten tegelijk treft, een herkenbaar patroon volgt. Het middenspanningsnet in Salland kent structurele kwetsbaarheden die Enexis de komende jaren stap voor stap adresseert, maar die vervangingsopgave is niet morgen af. Voor bewoners zijn drie concrete stappen relevant: meld u bij Enexis als u afhankelijk bent van medische apparatuur, zorg voor een basisvoorbereiding voor de eerste uren zonder stroom, en volg de actuele storingsstatus via enexis.nl/storing zodra de uitval begint.

Verdiep u verder via de volgende artikelen op deze site:

Veelgestelde vragen over grote stroomstoringen in Overijssel

Waarom vallen meerdere gemeenten in Overijssel tegelijk uit bij een grote stroomstoring?

Omdat een fout op één primair 10 kV-transformatorstation via ringcircuits een heel geografisch cluster uitschakelt. Voor Salland is dat meest waarschijnlijk het 150/10 kV-station nabij Deventer, dat Olst, Wijhe, Raalte en omgeving Deventer voedt. Bij zo’n middenspanningsuitval vallen naar schatting 3.000 tot 15.000 aansluitingen gelijktijdig weg.

Hoe lang duurt herstel bij een grote stroomstoring die meer dan 5.000 aansluitingen treft in Overijssel?

Typisch 2 tot 6 uur. Bij een buurtgerichte storing van minder dan 500 aansluitingen is Enexis er doorgaans in 30 tot 90 minuten. Het grote verschil zit in de verplichte coördinatiestappen via het bedrijfsvoeringscentrum in Zwolle, die alleen al 45 tot 90 minuten extra kosten.

Welke netbeheerder is verantwoordelijk voor stroomstoringen in Overijssel?

Enexis beheert het middenspannings- en laagspanningsnet in Overijssel en is het eerste aanspreekpunt bij een storing. TenneT beheert het hoogspanningsnet (110 kV en hoger); bij een probleem op dat niveau vindt directe afstemming plaats tussen beide netbeheercenters, wat in de praktijk 10 tot 20 minuten kost.

Welke gebieden in Overijssel lopen het meeste risico op een grootschalige stroomstoring?

Salland, de Vechtstreek en oudere dorpskernen in Twente zijn het meest vatbaar, door radiale 10 kV-netten zonder redundantie en een bovengemiddeld aandeel kabels ouder dan 35 jaar. De reservecapaciteit ligt hier 20 tot 40% lager dan in stedelijke gebieden als Zwolle.

Wat moet ik doen als ik afhankelijk ben van medische apparatuur en de stroom uitvalt in Overijssel?

Meld u proactief aan bij het Enexis ‘Kwetsbare klanten’-register, zodat Enexis bij een storing prioriteit kan geven bij herverbinding en u kan bellen. Deelname is vrijwillig. Zorg daarnaast voor een noodprotocol via uw huisarts of thuiszorgorganisatie, met contactgegevens van het dichtstbijzijnde ziekenhuis.

Heeft de datastoring bij Enexis op 9 november 2026 iets te maken met de stroomstoring op 10 november?

Waarschijnlijk niet direct. De meterstanden-datastoring op 9 november trof de communicatielaag van slimme meters (GPRS/PLC en de Enexis-backend), een aparte infrastructuurlaag van het stroomnet. Indirect kunnen ze elkaar versterken: bij heraansluiting na een fysieke storing sturen honderden meters gelijktijdig berichten, wat de communicatie-infrastructuur tijdelijk kan overbelasten.

Stroomstoringen Overijssel Team

Broncontrole

Onafhankelijk redactieteam

Onafhankelijk · schrijft en controleert sinds 2024

Laatst bijgewerkt:

Cijfers gecontroleerd bij

CBSACMRVOMilieu CentraalNetbeheer NederlandRijksoverheid
Geen betaalde vermeldingenOnze werkwijze

Gratis adviesgesprek aanvragen

Vrijblijvend en zonder verplichtingen

Vul uw gegevens in en wij bellen u terug voor een persoonlijk advies over de beste thuisbatterij voor uw situatie.

Uw gegevens worden niet gedeeld met derden. Lees ons privacybeleid.